Klustips

Klustip: Behang

Geplaatst

Te koop

Op zoek naar een klassiek ogend behang passend bij de klassieke uitstraling van onze huizen? Meestal zijn dit soort kwaliteitsbehangen behoorlijk prijzig.
Een van de leden kwam aan met de tip om behang te bestellen rechtstreeks uit Engeland het mekka van de behangwereld.
www.wallpapertrail.uk heeft een zeer groot assortiment en is nog redelijk betaalbaar.

Lijmen

Bij stevig behangpapier zoals van wallpapertrail: Zorg voor een goede lijmsoort geschikt voor zwaarder behang. De lijm aanmaken zoals op de verpakking staat aangegeven. Zorg dat de lijm wat langer kan inweken.

Youtube

Op Youtube staan verschillende filmpjes waar je de kunst van het behangen kunt afkijken. Goed kijken en zelf aan de slag gaan.

Wandbespanning

In een enkel geval zullen er nog muren met wandbespanning voorkomen. Dat had toen die tijd hele goede redenen zie onderstaand artikel. Maar ook nu kan bespanning best nuttig zijn bijvoorbeeld omdat de muren heel oneffen zijn vanwege handvormstenen. Meestal was de buitenmuur dan strak uitgevoerd en zag je aan de binnenkant de afwijkende steen maten terug. Ook kun je meer dan uitstekend moderne leidingen en isolatie kwijt achter de wandbespanning. Het behangen van dit soort wanden is wel weer een kunst op zich, Je moet betengelen, jute er op spannen met heel veel platte kopspijkers anders kan het gaan uithangen. Vervolgens moet er eerst onderpapier op geplakt worden. Dit is nog te krijgen in elke goede behang winkel. Wanneer goed gedroogd kan het behang er op geplakt worden. Het eindresultaat is er dan ook naar een elegant authentieke uitstraling
tip: zorg voor regelmatige afstanden tussen de betengeling dan heb je straks ook mogelijkheden zat om schilderijtjes e.d. op te hangen. Niet een hele makkelijke klus maar een beetje handige klusser met geduld komt een heel eind.

Artikel

“Voor de spouwmuur zijn intrede deed, werden muren enkel of anderhalf steens gemetseld. Hierop aangebracht behang weekte door condensvorming al snel los. Daarom maakte men gebruik van wandbespanning.”
Wandbespanning is, vooral bij om ongespouwde muren, de gehele constructie van latten (betengeling) en linnen of jute, grondpapier en uiteindelijk behang, textiel of zelfs leer. Het jute of linnen wordt een aantal centimeters vóór een muur aangebracht om een luchtspouw te vormen en als eerste drager voor de afwerking. Het grondpapier geeft de bespanning stevigheid waarmee een drager ontstaat voor de toplaag. 

Doel van wandbespanning is:

  • vochtdoorslag door de muur te vermijden (vocht en schimmelvorming aan de achterzijde van schilderijen en wandkleden werd vermeden)
  • afschermen van de onregelmatige bakstenen (achterwerkers
  • een mogelijkheid te hebben tot het scheppen van fraai ogende wanden (decoratieve wandbespanning)
  • warmte-isolatie.

Bij “rijkere” huizen werd als ondergrond linnen toegepast (geen jute), fraaie wandbekleding van bijvoorbeeld damastzijden of luxueus behang en werden vaak ook binnenmuren van wandbespanning voorzien. Soms werd de wandbekleding in situ met voorstellingen beschilderd. Een enkele keer werd molton of fibervoering toegepast om een verdikkend effect te creëren. De randen van de wandbekleding werd soms als afwerking voorzien van een koord. Om beschadiging aan de onderzijde te voorkomen werd de wandbespanning vaak boven een lambisering aangebracht en niet over de gehele hoogte van de muur. Men hield in vroeger tijden van vrij donkere kamers waardoor het zonlicht minder kans kreeg de wandbekleding te verkleuren. Toch, naarmate er meer papieren behang verkrijgbaar was, werden de wandbespanningen regelmatig met papier afgewerkt, vaak wel rijk gedecoreerd. 

Bij krappe ruimten kon wandbespanning wel eens kwetsbaar zijn omdat de rugleuningen van de stoelen door het behang en de linnen- of jutebespanning beschadigden. Om dat te vermijden werd wel eens een stoelplank aangebracht. Als grondlaag werd ook wel krantenpapier toegepast.
Voor het ophangen van schilderijen e.d. aan de wandbespanning bestonden speciale haakjes. 

Spouwmuren hebben ertoe bijgedragen dat betengelen en behangsel op bespanning bij nieuwe woningen niet meer voorkomt. Verder komen goedkopere, vrij kale gestucte wanden weer in de mode waardoor vanuit de interieurarchitectuur de wandbespanning de aandacht verliest.
Wandbespanning komt nu nog steeds voor bij monumentenpanden en men begint weer het nut en de elegantie te waarderen. Een hedendaagse vorm van wandbespanning, in de vorm van decoratieve geluidswanden, is van o.m. Incatro: ook hier geldt dat naast het akoestische motief het esthetische een duidelijke rol speelt.

Zie vooral Wandbespanning van Frans Hasenbosch.

Colofon

Gegevens en foto’s met dank overgenomen van het tijdschrift Herenhuis (tekst Huub Mombers, foto’s Huub Mombers en Frans Hazenbosch Wandbespanning). Verder foto’s van o.m. ICAT textielrestauratie en Christie van der Haak.